Phân Tích Câu Cá Mùa Thu ❤️️ Cảm Nhận Bài Thu Điếu

Phân Tích Câu Cá Mùa Thu ❤️️ Cảm Nhận Bài Thu Điếu ✅ SCR.VN Chia sẻ Những Sơ Đồ Tóm Tắt Dàn Ý Và Một Số Bài Văn Mẫu Bạn Tham Khảo.

Bài Thơ Thu Điếu

SCR.VN chia sẻ bài tho Thu Điếu ( Câu Cá Mùa Thu) của tác giả Nguyễn Khuyến.

Thu điếu (Câu cá mùa thu)
Tác giả: Nguyễn Khuyễn

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo.
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.
Tựa gối, ôm cần lâu chẳng được,
Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

Bên cạnh Phân Tích Câu Cá Mùa Thu, Tặng bạn 1001 Bài 😂Thơ Câu Cá Chế Vui 😂CƯỜI MỎI MIỆNG

Phân Tích Bài Thơ Câu Cá Mùa Thu

Tiếp theo SCR.VN chia sẻ phân tích bài thơ câu cá mùa thu để tạo nên một bài văn hay, hoàn chỉnh.

👉 Mở bài

Đôi nét về tác giả Nguyễn Khuyến: một tác giả chịu ảnh hưởng đậm nét tư tưởng Nho giáo, sáng tác của ông thường về đạo đức con người, người quân tử. Sau khi thấy thực tại rối ren, ông ở ẩn sáng tác các tác phẩm thể hiện sự hòa hợp với thiên nhiên thanh tịnh.

Bài thơ Câu cá mùa thu: Là một bài thơ trong chùm thơ thu ba bài được sáng tác trong thời gian tác giả ở ẩn

👉 Thân bài

  1. Hai câu đề
  • Mùa thu gợi ra với hai hình ảnh vừa đối lập vừa cân đối hài hoà “ao thu”, “chiếc thuyền câu” bé tẻo teo;
  • Màu sắc “trong veo”: sự dịu nhẹ, thanh sơ của mùa thu
  • Hình ảnh: Chiếc thuyền câu bé tẻo teo ⇒ rất nhỏ
  • Cách gieo vần “eo”: giàu sức biểu hiện
  • Cũng từ ao thu ấy tác giả nhìn ra mặt ao và không gian quanh ao ⇒ đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ.

⇒ bộc lộ rung cảm của tâm hồn thi sĩ trước cảnh đẹp mùa thu và của tiết trời mùa thu, gợi cảm giác yên tĩnh lạ thường

  1. Hai câu thực
  • Tiếp tục nét vẽ về mùa thu giàu hình ảnh

Sóng biếc: Gợi hình ảnh nhưng đồng thời gợi được cả màu sắc, đó là sắc xanh dịu nhẹ và mát mẻ, phải chăng là sự phản chiếu màu trời thu trong xanh
Lá vàng trước gió: Hình ảnh và màu sắc đặc trưng của mùa thu Việt Nam

  • Sự chuyển động:

Hơi gợn tí ⇒ chuyển động rất nhẹ ⇒sự chăm chú quan sát của tác giả
“khẽ đưa vèo” ⇒ chuyển động rất nhẹ rất khẽ ⇒ Sự cảm nhận sâu sắc và tinh tế
⇒ Nét đặc sắc rất riêng của mùa thu làng quê được gợi lên từ những hình ảnh bình dị, đó chính là “cái hồn dân dã”

  1. Hai câu luận
  • Cảnh thu đẹp một vẻ bình dị nhưng tĩnh lặng và đượm buồn
  • Không gian của bức tranh thu được mở rộng cả về chiều cao và chiều sâu
  • Tầng mây lơ lửng: gợi cảm giác thanh nhẹ, quen thuộc gần gũi, yên bình, tĩnh lặng.
  • Hình ảnh trời xanh ngắt: sắc xanh của mùa thu lại được tiếp tục sử dụng, nhưng không phải là màu xanh dịu nhẹ, mát mẻ mà xanh thuần một màu trên diện rộng ⇒ đặc trưng của mùa thu.
  • Hình ảnh làng quê được gợi lên với “ngõ trúc quanh co”: hình ảnh quen thuộc
  • Khách vắng teo: Gieo vần “eo” gợi sự thanh vắng, yên ả, tĩnh lặng

⇒ Không gian của mùa thu làng cảnh Việt Nam được mở rộng lên cao rồi lại hướng trực tiếp vào chiều sâu, không gian tĩnh lặng và thanh vắng

  1. Hai câu kết
  • Xuất hiện hình ảnh con người câu cá trong không gian thu tĩnh lặng với tư thế “Tựa gối buông cần”:
  • “ Buông”: Thả ra (thả lỏng) đi câu để giải trí, ngắm cảnh mùa thu
  • “Lâu chẳng được” : Không câu được cá
  • ⇒ Đằng sau đó là tư thế thư thái thong thả ngắm cảnh thu, câu cá như một thú vui làm thư thái tâm hồn ⇒ sự hòa hợp với thiên nhiên của con người
  • Toàn bài thơ mang vẻ tĩnh lặng đến câu cuối mới xuất hiện tiếng động
  • Tiếng cá “đớp động dưới chân bèo” → sự chăm chú quan sát của nhà thơ trong không gian yên tĩnh của mùa thu, nghệ thuật “lấy động tả tĩnh”

⇒ Tiếng động rất khẽ, rất nhẹ trong không gian rộng lớn càng làm tăng vẻ tĩnh vắng , “cái tĩnh tạo nên từ một cái động rất nhỏ”

⇒ Nói câu cá nhưng thực ra không phải bàn chuyện câu cá, sự tĩnh lặng của cảnh vật cho cảm nhận về nỗi cô quạnh, uẩn khúc trong tâm hồn nhà thơ, đó là tâm sự đầy đau buồn trước tình cảnh đất nước đầy đau thương

  1. Nghệ thuật
  • Bút pháp thuỷ mặc (dùng đường nét chấm phá) Đường thi và vẻ đẹp thi trung hữu hoạ của bức tranh phong cảnh
  • Vận dụng tài tình nghệ thuật đối.
  • Nghệ thuật lấy động tả tĩnh được sử dụng thành công
  • Cách gieo vần “eo” và sử dụng từ láy tài tình

👉 Kết bài

Khẳng định lại những nét tiêu biểu về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
Bài thơ đem đến cho độc giả những cảm nhận sâu lắng về một tâm hồn yêu nước thầm kín mà thiết tha.

Chia sẻ bạn trọn bộ 😍Thơ Về Sự Vô Tâm 😍 Hay ngoài Phân Tích Câu Cá Mùa Thu

Cảm Nhận Về Bức Tranh Mùa Thu Trong Bài Thu Điếu

Dưới đây là một số dàn ý Phân Tích Câu Cá Mùa Thu cơ bản giúp bạn cảm nhận chi tiết về bức tranh mùa thu trong bài thu điếu của Nguyễn Khuyến.

👉 HỆ THỐNG LUẬN ĐIỂM

  • Luận điểm 1: Bức tranh mùa thu được khắc họa từ sự thay đổi điểm nhìn
  • Luận điểm 2: Bức tranh mùa thu trong bài là bức tranh mùa thu tiêu biểu nhất, đặc trưng nhất cho “mùa thu của làng cảnh Việt Nam”.
  • Luận điểm 3: Bức tranh mùa thu được khắc họa đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn.

👉 LẬP DÀN Ý CHI TIẾT

a) Mở bài

  • Giới thiệu tác giả và tác phẩm:
  • Nguyễn Khuyến là nhà thơ Nôm nổi tiếng nhất trong văn học Việt Nam.
  • “Câu cá mùa thu” là bài thơ thu tiêu biểu trong chùm ba bài thơ thu được viết bằng chữ Nôm của Nguyễn Khuyến.
  • Khái quát bức tranh mùa thu trong bài thơ: hiện lên với vẻ đẹp cổ điển vốn có của thi ca muôn đời với cái tĩnh lặng trong cảnh và tâm của người nghệ sĩ.

b) Thân bài

  • Khái quát về bài thơ
  • Hoàn cảnh sáng tác: Nhà thơ sáng tác bài thơ này khi về quê ở ẩn với những thú vui tuổi già đó là đi câu cá. Cảnh tượng mùa thu diễn ra lặng lẽ êm đềm cộng hưởng với tâm trạng buồn bế tắc của nhà thơ lo lắng cho số phận người nông dân đã bật lên tứ thơ thu điếu.
  • Giá trị nội dung: Bài thơ là bức tranh cảnh sắc mùa thu ở đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời cho thấy tình yêu thiên nhiên, đất nước cùng tâm trạng đau xót của tác giả trước thời thế.
  • Luận điểm 1: Bức tranh mùa thu được khắc họa từ sự thay đổi điểm nhìn
  • Bức tranh mùa thu được miêu tả theo điểm nhìn:
  • Từ gần đến cao xa: từ “thuyền câu bé tẻo teo” trong “ao thu” đến “tầng mây lơ lửng”.
  • Từ cao xa trở lại gần: Từ “trời xanh ngắt” quay trở về với thuyền câu, ao thu.

=> Cách thay đổi điểm nhìn như vậy làm bức tranh mùa thu toàn diện: từ một khoảng ao, cảnh sắc mùa thu mở ra sinh động theo nhiều hướng.

  • Luận điểm 2: Bức tranh mùa thu trong bài là bức tranh mùa thu tiêu biểu nhất, đặc trưng nhất cho “mùa thu của làng cảnh Việt Nam”
  • Những nét đặc trưng nhất của mùa thu Bắc Bộ được phác họa trong bức tranh mùa thu với đầy đủ màu sắc và đường nét:
  • Màu sắc:
  1. “trong veo”: sự dịu nhẹ, thanh sơ của mùa thu
  2. Sóng biếc: Gợi hình ảnh nhưng đồng thời gợi được cả màu sắc, đó là sắc xanh dịu nhẹ và mát mẻ, phải chăng là sự phản chiếu màu trời thu trong xanh
  3. Lá vàng trước gió: Hình ảnh và màu sắc đặc trưng của mùa thu Việt Nam
  4. Hình ảnh trời xanh ngắt: sắc xanh của mùa thu lại được tiếp tục sử dụng, nhưng không phải là màu xanh dịu nhẹ, mát mẻ mà xanh thuần một màu trên diện rộng -> đặc trưng của mùa thu.
  • Nét riêng của mùa thu được gợi lên từ sự dịu nhẹ, thanh sơ của cảnh vật:
  1. Không khí mùa thu: thanh sơ, dịu nhẹ, nước trong, sóng biếc, đường nét chủ động nhẹ nhàng
  2. Cái thú vị nằm ở cái điệu xanh: xanh ao, xanh trúc, xanh trời, xanh bèo pha chung với một chút vàng của lá thu rơi.
  • Đường nét, chuyển động:
  1. “hơi gợn tí” : chuyển động rất nhẹ -> Sự chăm chú quan sát của tác giả.
  2. “khẽ đưa vèo” : chuyển động rất nhẹ rất khẽ -> Sự cảm nhận sâu sắc và tinh tế.
  3. Tiếng cá “đớp động dưới chân bèo” -> “cái tĩnh tạo nên từ một cái động rất nhỏ”.
  • Sự hòa hợp trong hòa phối màu sắc:
  1. Màu sắc thanh nhã đặc trưng cho mùa thu không phải chỉ được cảm nhận riêng lẻ, nhìn tổng thể, vẫn nhận thấy sự hòa hợp.
  2. Các sắc thái xanh khác nhau tăng dần về độ đậm: xanh màu “trong veo” của ao, xanh biếc của sóng, “xanh ngắt” của trời
  3. Hòa với sắc xanh là “lá vàng”: Sắc thu nổi bật hòa hợp, nổi bật với màu xanh của đất trời tạo vật càng làm tăng thêm sự hài hòa thanh dịu.

=> Nét đặc sắc rất riêng của mùa thu làng quê được gợi lên từ những hình ảnh bình dị, đó chính là “cái hồn dân dã”, “đọc lên, như thấy trước mắt làng cảnh ao chuôm nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, trong tiết thu; rất là đất nước mình, có thật, rất sống, chứ không theo ước lệ như ở văn chương sách vở” (Xuân Diệu).

  • Luận điểm 3: Bức tranh mùa thu được khắc họa đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn
  • Không gian của bức tranh thu được mở rộng cả về chiều cao và chiều sâu nhưng tĩnh vắng:
  • Hình ảnh làng quê được gợi lên với “ngõ trúc quanh co” : hình ảnh quen thuộc
  • Khách vắng teo: Gieo vần “eo” gợi sự thanh vắng, yên ả, tĩnh lặng, làng quê ngõ xóm không có hoạt động nào của con người.
  • Chuyển động nhưng là chuyển động rất khẽ: sóng “hơi gợn tí”, mây “lơ lửng”, lá “khẽ đưa” -> không đủ sức tạo nên âm thanh.
  • Toàn bài thơ mang vẻ tĩnh lặng đến câu cuối mới xuất hiện tiếng động:
  • Tiếng cá “đớp động dưới chân bèo” → sự chăm chú quan sát của nhà thơ trong không gian yên tĩnh của mùa thu, nghệ thuật “lấy động tả tĩnh”

=> Tiếng động rất khẽ, rất nhẹ trong không gian rộng lớn càng làm tăng vẻ tĩnh vắng, “cái tĩnh tạo nên từ một cái động rất nhỏ”.

=> Không gian của mùa thu làng cảnh Việt Nam được mở rộng lên cao rồi lại hướng trực tiếp vào chiều sâu, không gian tĩnh lặng và thanh vắng.

  • Đánh giá đặc sắc nghệ thuật miêu tả
  • Bút pháp chấm phá lấy động tả tĩnh tài tình
  • Ngôn ngữ giản dị, tinh tế, giàu sức gợi hình biểu cảm
  • Cách sử dụng tử vận “eo” thần tình
  • Sử dụng hình ảnh ước lệ tượng trưng
  • Khai thác tối đa vỏ ngữ âm của ngôn ngữ

c) Kết bài

  • Khái quát lại vẻ đẹp bức tranh mùa thu trong bài thơ.
  • Nêu cảm nhận của em về cảnh thiên nhiên ấy.

Bên cạnh Phân Tích Câu Cá Mùa Thu, Chia sẻ bạn trọn bộ 😍Thơ Nhớ Một Người😍Hay

Kết Bài Câu Cá Mùa Thu

SCR.VN tuyển chọn một số mẫu kết bài câu cá mùa thu hay nhất và chi sẻ đến bạn.

👉 Bài mẫu số 1

Với “Thu điếu” – Nguyễn Khuyến đã tạo nên cho mình một chỗ đứng quan trọng trong nền thơ ca trung đại Việt Nam nói chung và trong những thi phẩm lựa chọn đề tài mùa thu nói riêng.

Đong đầy trong từng vần thơ con chữ, ta thấy được mênh mang cái tình của thi nhân. Nguyễn Khuyến, hơn một nhà họa sĩ là một nhà thi sĩ. Thơ ông hơn một bức tranh tả cảnh là những ngôn từ gợi tình.

👉 Bài mẫu số 2

Câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến dường như đã trở thành một tác phẩm kinh điển trong đề tài về mùa thu, ở đó ta bắt gặp một dáng vẻ khác của nàng thu khi ghé thăm trần gian này, mang một chút gì đó thật quê kiểng quê mùa, một nàng thu không tân kỳ mới mẻ như trong Đây mùa thu tới của Xuân Diệu, cũng không u buồn như Thu hứng của Đỗ Phủ.

👉Bài mẫu số 3

Bài thơ Câu cá mùa thu thể hiện sự cảm nhận và nghệ thuật gợi tả tinh tế của Nguyễn Khuyến về cảnh sắc thu đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời cho thấy tình yêu thiên nhiên, đất nước, tâm trạng thời thế về tài thơ Nôm của tác giả.

👉 Bài số 4

“Thu điếu” cùng với hai bài thơ trong chùm thơ thu của Nguyễn Khuyến đã góp phần làm nên sự phong phú và đặc sắc cho đề tài viết về mùa thu của nền văn học dân tộc với nét đặc trưng là sự tĩnh lặng, thanh bình với những hình ảnh bình dị của làng quê.

👉 Bài số 5

Mùa thu luôn là đề tài trở đi trở lại trong nguồn thi hứng của mỗi thi nhân nghệ sĩ, và ở Câu cá mùa thu, bên cạnh bức tranh thu đẹp mà đượm chút buồn man mác, ta còn bắt gặp dáng vẻ của một bậc tao nhân lánh quan trường về nơi thôn quê để giữ cốt cách thanh cao.

Ngoài Phân Tích Câu Cá Mùa Thu, Tặng bạn trọn bộ 😘Thơ Nhớ Anh 😘Hay

Cảm Nhận Về Bài Thơ Câu Cá Mùa Thu

Bạn có thể xem thêm những cảm nhận về bài thơ câu cá mùa thu hay nhất qua video bên dưới.

Dàn Ý Phân Tích Câu Cá Mùa Thu

Tiếp theo, SCR.VN chia sẻ dàn ý phân tích câu cá mùa thu với sườn gợi ý bên dưới giúp bạn tạo nên 1 bài văn chuẩn.

👉Hai câu đề

Việc phân tích Câu cá mùa thu sẽ được thực hiện qua từng cặp câu. Hai câu thơ đầu mở ra khung cảnh hết sức quen thuộc của làng quê Việt Nam:

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

Bài thơ sử dụng hình ảnh “ao thu” là điểm nhìn mở đầu. Tuy không gian mở đầu của tác phẩm thu hẹp trong phạm vi ao thu nhưng tiếp sau không gian thân thuộc ấy là “chiếc thuyền câu bé tẻo teo” – hình ảnh không hề xa lạ nhưng diễn tả được động thái của mùa thu.

Có thể thấy, cách Nguyễn Khuyến dẫn dắt người đọc vào bài thơ của mình là rất đặc biệt. Không nhất thiết là những hình ảnh to lớn, hoành tráng mà chỉ cần một không gian ao thu nhỏ xinh, một chiếc thuyền câu be bé như cũng muốn thu lại trong cảnh là đủ để thấy được hình ảnh bình dị, gần gũi của quê hương đang đắm mình trong mùa thu.

Tuy nhiên, Nguyễn Khuyến không chỉ đơn thuần tả cảnh, ẩn trong cảnh ấy vẫn là cái tình của con người. Các tính từ “lạnh lẽo”, “trong veo”, “bé tẻo teo” tuy được sử dụng để gợi tả đặc tính của cảnh nhưng cũng phần nào chuyển tải được tâm tư của con người.

Trong không gian thu hẹp kia, con người xuất hiện và có khi con người ấy cũng nhận ra sự “lạnh lẽo”, “bé tẻo teo” của chính mình trong sự vắng vẻ, đìu hiu của cảnh nhưng cũng đồng thời cảm nhận được bản thân như cũng “trong veo” cùng cảnh ấy.

👉Hai câu thực

Hai câu thơ tiếp theo là nét vẽ giúp cho bức tranh thu của Nguyễn Khuyến như có hồn hơn:

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo

Cặp câu có sự sóng đôi của hình ảnh “sóng biếc” và “lá vàng”, hơn nữa lại là sự kết hợp của màu “biếc” và sắc “vàng” tạo nên sự hài hoà của bức tranh ngày thu, dịu mát, nhẹ nhàng nhưng không hề nhạt nhoà.

Bức tranh thu qua nét vẽ của bàn tay tài hoa của Nguyễn Khuyến lại trở nên sinh động hơn vì sự chuyển động của các sự vật khá gần gũi trong cuộc sống con người, nhưng sự chuyện động ấy lại có sự đối lập bởi bên dưới mặt ao sóng nước nương theo làn hơi để “gợn tí” nhưng bên trên khoảng không là trạng thái “khẽ đưa vèo” của lá vàng trước gió.

Chữ “vèo” trong câu thơ sử dụng thật đắt, dường như đây chính là một trong số ít những câu thơ làm hài lòng vị Tam Nguyên Yên Đổ.

👉 Hai câu luận

Cặp câu tiếp theo giúp cho bức tranh thu thêm mở rộng về không gian và đặc biệt là có thấp thoáng bóng dáng của con người:

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo

Nếu như câu thơ trước tác giả khiến người đọc hướng mắt từ mặt ao lên khoảng không thì bây giờ không gian đã mở ra rộng lớn hơn bởi trời cao và xa hơn bởi con đường ngõ trúc quanh co.

Trong câu thơ thứ năm, nhà thơ khiến người đọc có sự chú tâm đặc biệt vào màu “xanh ngắt” của mây trời trong cái trạng thái lơ lửng êm đềm trôi.

Hướng cái nhìn từ trên cao xuống mặt đất và phóng tầm mắt ấy ra xa để thấy sự quanh co của ngõ làng có hàng trúc, mặc dù hiện tại con ngõ ấy “vắng teo” nhưng chắc chắn nó đã từng có người qua lại.

Có thể ở đây, tác phẩm của Nguyễn Khuyến làm người đọc cảm thấy đìu hiu, vắng lặng nhưng tuyệt nhiên đó không phải là cái đìu hiu, vắng lặng của buồn bã, âu sầu.

👉Hai câu kết

Bài phân tích Câu cá mùa thu sẽ khép lại bằng việc cảm nhận hình ảnh của nhân vật trữ tình qua hai câu thơ cuối:

Tựa gối buông cần lâu chẳng được
Cá đâu đớp động dưới chân bèo

Trong thơ, nhân vật trữ tình hiện diện trong tư thế “tựa gối buông cần”. Nếu ứng nhân vật trữ tình vào cuộc đời nhà thơ thì đây là thời điểm nhà thơ đã từ bỏ chốn quan trường danh lợi để chọn cuộc sống bình dị, nhàn thân ở nơi thôn quê dân dã.

Âm thanh “cá đâu đớp động” mà tác giả nghe được gợi một điều gì xa vắng, không rõ ràng nhưng cũng là sự bừng tỉnh. Điều đó cũng không khó hình dung vì Nguyễn Khuyến là người học rộng tài cao nhưng lại có tấm lòng yêu nước thương dân.

Thế nên, ông không chấp nhận một cuộc sống làm bù nhìn, luồn cúi trước bọn thực dân độc ác, mưu mô. Và cuối cùng, Nguyễn Khuyến đã chọn cho mình cuộc sống ẩn dật nhưng thanh bạch.

Tưởng chừng, với ông đó là cuộc sống an nhàn nhưng thật ra có khi nhà thơ chỉ nhàn thân chứ không nhàn tâm bởi sâu trong ông vẫn còn nặng mối lo cho dân cho nước.

Thế nên mới có cái thảng thốt nhói đau mỗi khi ngoại cảnh có gì xao động như tiếng cá đớp động dưới chân bèo.

👉 Bạn xem thêm video bên dưới nhé.

Sơ Đồ Tư Duy Câu Cá Mùa Thu

Nếu các dàn ý phân tích bài thơ câu cá mùa thu ở trên bạn thấy dài dòng, bạn xem qua sơ đồ tư duy bên dưới nhé. Giúp bạn dễ nhớ khi làm một bài văn hoàn chỉnh.

Sơ Đồ Tư Duy Câu Cá Mùa Thu
Sơ Đồ Tư Duy Câu Cá Mùa Thu
Sơ đồ tóm tắt gợi ý bài thu điếu
Sơ đồ tóm tắt gợi ý bài thu điếu

Cảm Nhận Của Em Về Bài Thơ Câu Cá Mùa Thu

Sau đây là một bài văn mẫu về cảm nhận của em về bài thơ câu cá mùa thu hay nhất mà SCR.VN sưu tầm và chia sẻ đến bạn.

Cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX, tưởng chừng như cùng với sự kết thúc của chế độ xã hội phong kiến suy tàn lạc hậu, nền văn học Việt Nam trung đại sẽ rơi vào ngõ cụt của sự bế tắc với một phương thức phản ánh đã lỗi thời.

Nhưng thật kì lạ là trong sự suy thoái tưởng chừng đã đến đỉnh điểm ấy lại xuất hiện một tài năng thơ ca vào loại xuất chúng như Nguyễn Khuyến. Ông giống như một dấu chấm cảm thán khẳng định tính cổ điển có sức lay động lòng người của văn học trung đại vào giai đoạn cuối cùng của thời kì văn học dài hàng chục thế kỉ này.

Ông để lại cho quê hương, cho đất nước một di sản văn chương phong phú, đồ sộ. Nhưng nói đến nhà thơ Nguyễn Khuyến, người đọc mệnh danh ông là nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam, vì ông đã viết nhiều bài thơ hay về cảnh làng quê.

Đặc biệt là chùm thơ thu của ông, trong đó có bài thơ Thu điếu:

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo
Sóng biếc theo làn hơi gợn tí
Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo
Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo
Tựa gối ôm cần, lâu chẳng được
Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

Chùm thơ ba bài Thu vịnh, Thu ẩm và Thu điếu. Bài nào cũng hay, cũng đẹp cho thấy một tình quê dạt dào. Riêng Thu điếu, mà nhà thơ Xuân Diệu đã khẳng định là điển hình hơn cả cho mùa thu của làng cảnh Việt Nam, là bài thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc: Cảnh mùa thu quê hương, tình yêu thiên nhiên, yêu mùa thu đẹp gắn liền với tình yêu quê hương tha thiết.

Bài thơ được viết bằng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật, ngôn ngữ tinh tế, hình tượng là biểu cảm. Cảnh thu, trời thu của làng quê Vỉệt Nam như hiện lên trong dáng vẻ và màu sắc tuyệt vời dưới ngòi bút thần tình của Nguyễn Khuyến.

Hai câu đầu:

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

Nhà thơ hầu như không hứng thú gì với chuyện câu cá mà đắm say với không khí cảnh sắc mùa thu, ngay câu đầu nhà thơ đã gọi cái ao của mình là ao thu, và với tính chất lạnh lẽo nước trong veo thì đó đúng là ao thu chứ không phải là môi trường thích hợp cho việc câu cá.

Bên cạnh đó cảm hứng của nhà thơ hoàn toàn đắm chìm trong cảnh sắc mùa thu, một cảnh trong và tĩnh gần như tuyệt đối, nước trong veo, trời xanh ngắt, khách vắng teo, giác quan của nhà thơ cực kì tinh nhạy.

Và phải hết sức chăm chú thì mới nhận ra được những biểu hiện nhỏ nhặt tinh vi chỉ làm tôn thêm cho cái trong và tĩnh của một khung cảnh đầy màu sắc:

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.

Màu biếc của sóng hòa hợp với sắc vàng của lá vẽ nên bức tranh quê đơn sơ mà lộng lẫy. Nghệ thuật trong phần thực rất điêu luyện, lá vàng với sóng biếc, tốc độ vèo của lá bay tương ứng với mức độ tí của gợn sóng.

Nhà thơ Tản Đà đã hết lời ca ngợi chữ vèo trong thơ Nguyễn Khuyến. Ông đã nói một đời thơ của mình may ra mới có được câu thơ vừa ý trong bài Cảm thu, tiễn thu:

Vèo trông lá rụng đầy sân

Đến câu luận:

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Không gian được mở rộng, bức tranh thu có thêm chiều cao của bầu trời xanh ngắt với những từng mây lơ lửng trôi theo chiều gió nhẹ. Trong chùm thơ thu, Nguyễn Khuyến nhận diện sắc trời thu là xanh ngắt.

Ở Thu vịnh là Trời thu xanh ngắt mấy từng cao, Thu ẩm là Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt, và Thu điếu là Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt.

Xanh ngắt là xanh mà có chiều sâu. Trời thu không mây (xám) mà xanh ngắt, thăm thẳm. Xanh ngắt đã gợi ra cái sâu, cái lắng của không gian, cái nhìn vời vợi của nhà thơ, của ông lão đang câu cá. Thế rồi ông lơ đãng đưa mắt nhìn về bốn phía làng quê.

Xóm thôn vắng lặng, tĩnh mịch, con đường quanh co, heo hút, không một bóng người qua lại.

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo

Cảnh vật êm đềm, thoáng một nỗi buồn cô tịch, hiu hắt. Người câu cá như đang chìm trong giấc mộng thu.

Tất cả cảnh vật, từ mặt nước Ao thu lạnh lẽo đến chiếc thuyền câu bé tí teo, từ sóng biếc đến lá vàng, từ tầng mây lơ lửng đến ngõ trúc… đều hiện lên với đường nét, màu sắc, âm thanh thoáng chút bâng khuâng, man mác, rất gần gũi, thân thiết với mọi người Việt Nam.

Biết bao thời gian trôi qua trong không gian của sáng tĩnh mịch ấy, tư thế ngồi của ông câu cá như cũng bất động trong thời gian:

Tựa gối ôm cần lâu chẳng được
Cá đâu đớp động dưới chân bèo

Tựa gối ôm cần là tư thế đợi chờ mòn mỏi của người câu cá. Người xưa có kẻ lấy câu cá làm việc đợi thời, đợi người xứng đáng để phò tá. Văn thơ truyền thống lấy việc câu cá để từ chối việc làm quan và coi câu cá là việc câu người, câu quạnh, câu lưỡi.

Bài thơ Thu điếu này cũng thể hiện khát vọng câu thanh, câu vắng cho tâm hồn của một nhà thơ có phẩm chất thanh cao.

Cái âm thanh cá đớp động gợi lên sự mơ hồ xa vắng, đánh thức tỉnh.

Bài thơ Câu cá mùa thu là một bài thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc của Nguyễn Khuyến. Cảnh sắc mùa thu quê hương được miêu tả bằng những gam màu đậm nhạt, nét vẽ xa gần tinh tế gợi cảm. Âm thanh của tiếng lá rơi đưa vèo trong làn gió thu tiếng cá đớp động chân bèo – đó là tiếng thu dân dã, thân thuộc của đồng quê đã khơi gợi trong lòng chúng ta bao hoài niệm đẹp về quê hương đất nước.

Thơ là sự cách điệu tâm hồn, Nguyễn Khuyến yêu thiên nhiên mùa thu, yêu cảnh sắc đồng quê với tất cả tình đồng quê nồng hậu.

Ông là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam. Đọc Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh, chúng ta thêm yêu quê hương, thêm yêu xóm thôn đồng nội, đất nước. Với Nguyễn Khuyến, tả mùa thu, yêu mùa thu đẹp cũng là yêu quê hương đất nước.

Nguyễn Khuyến là nhà thơ kiệt xuất đã chiếm một địa vị vẻ vang trong nền thơ ca cổ điển Việt Nam.

Khám phá ngay 1001 💕Bài Thơ Mưa Xuân💕 Hay ngoài Phân Tích Câu Cá Mùa Thu

Nghị Luận Câu Cá Mùa Thu

SCR.VN chia sẻ bạn dàn ý nghị luận bài thơ câu cá mùa thu cho những ai cần nhé.

Người ta nói, mùa thu đến mang thơ vào đất trời mà cũng như đề thơ vào lòng người, đặc biệt với những tâm hồn thi sĩ nghệ sĩ nhạy cảm tinh tế như Nguyễn Khuyến thì thơ thu của thi nhân không chỉ mang nét vẽ riêng về thiên nhiên, mà còn là cái cớ để ngụ những tâm sự thầm kín. Câu cá mùa thu là những trang thơ đượm dư vị ấy.

“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo
Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo”.

Nếu mùa thu trong thơ Xuân Diệu mang đậm một nét vị hiện đại của cái tôi thơ Mới để góp phần vào bức tranh thu trên thi đàn văn học, thì mùa thu của Nguyễn Khuyến lại là mùa thu đậm hồn quê, dấu quê xưa, một nét thu quê kiểng, dân dã.

Và ngay từ những câu thơ mở đầu này ta đã bắt gặp điệu hồn ấy. Nước ao thu trong, mang trong nó hơi sương lạnh của những ngày chớm rét, khiến cho không gian hiện lên mang những đường nét nhỏ nhẹ mà thi vị tẩm vào trong câu thơ cũng toát lên nét gì đó lạnh, buồn.

Đặc biệt điểm nhấn về chiếc thuyền câu bé tẻo teo đã làm cho không gian thêm nhỏ lại. Như vậy chỉ trong hai câu thơ đầu, nhưng không gian hiện lên mang màu thanh vị đạm, đường nét thì gợi sự tinh tế, mơ hồ khó nắm bắt.

Một nét thơ rất Nguyễn Khuyến và cũng mang đậm dấu vị thơ về một miền quê với nét thu xưa

“Sóng biếc theo làn hơi gợn tí
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo”.

“Sóng biếc” ý chỉ nước thu trong, xanh. Nhưng cách dùng từ của thi nhân đã giúp cho gợn sóng vô tri như chở trong nó linh hồn của mùa thu đang hiện diện, cũng như phải chăng còn gợi lên một điểm tựa khác cho sự hình dung của người đọc, ấy là bầu trời có cao trong, có xanh trong thì mặt nước ao thu, thì con sóng ấy mới trong veo xanh tận đáy như thế.

Hơi gợn tí, đến chuyển động của gợn sóng cũng thật khẽ khàng nhỏ nhẹ. Tiếp đến bức tranh thiên nhiên lại được điểm chút lá vàng rơi, lá vàng là sắc điệu quen thuộc của mùa thu, nhưng lá vàng trong thơ Nguyễn Khuyến “khẽ đưa vèo” tưởng như thi nhân có thể bắt được tốc độ bay của chiếc lá, mà dùng câu từ để thâu tóm lại phần linh hồn chở trong nó để ướm lên trang thơ của mình

Mọi cử động, chuyển động trong bức tranh thu của Nguyễn Khuyến đều nhất mực nhỏ nhẹ, đơn giản, khẽ khàng.

“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
Ngõ trúc quanh co khách vắng teo”

Trên kia qua sắc nước mà gợi về bầu trời, dưới này lại một lần nữa họa them cho không gian một lớp nền trong xanh cao vời vợi.

Xanh ngắt trong thơ Nguyễn Khuyến lại một lần cho ta thấy, thơ thu trong thơ thi nhân ngập tràn những điệu xanh, sắc xanh riêng.

Hình ảnh ngõ trúc, ở đây không đơn thuần là câu thơ lột tả vẻ đẹp của thiên nhiên làng quê, mà ẩn dụ cho vẻ đẹp thanh cao của người quân tử.

Đặt vào trong hoàn cảnh Nguyễn Khuyến viết bài thơ này, có lẽ nó phần nào cho thấy thú vui nơi chốn quê thôn dã, và tâm hồn thanh cao đạo mạo của một bậc hiền nhân muốn lánh đục về trong.

“Tựa gối ôm cần lâu chẳng được
Cá đâu đớp động dưới chân bèo”.

Rõ ràng nhờ tâm hồn tinh tế của thi nhân nên đã cảm nhận được cái đớp động của con cá. Nhưng đồng thời cũng đặt ra cho ta một câu hỏi, không gian làng quê xưa phải thật tĩnh tại an yên bình lặng như thế nào mà trái tim tinh tế rất mực nhạy cảm của thi nhân mới có thể bắt được điệu riêng ấy để gửi vào trong thơ bức tranh thu đẹp, tĩnh lặng buồn.

Câu cá mùa thu là bức tranh thu mang những điệu xanh riêng, một điệu xanh của cảnh vật thiên nhiên, đã góp phần làm nên một mùa thu điển hình trong văn học Việt Nam, nhuần thấm vẻ đẹp thơ cổ điển đó là ưa vẻ đẹp tĩnh lặng, nét thanh tao, đạm trong vị.

Đồng thời hé mở một tư thế tâm thế của Nguyễn Khuyến đầy nho nhã, thanh cao, tinh tế.

Tặng bạn 1001 Phiên bản chế 😘Mấy Đời Bánh Đúc Có Xương Thơ😘Hay

Hình Ảnh Câu Cá Mùa Thu

SCR.VN chia sẻ những hình ảnh về bài thơ câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến ý nghĩa bên dưới.

Bài thơ Câu Cá Mùa Thu
Bài thơ Câu Cá Mùa Thu
Bài thơ thu điếu
Bài thơ thu điếu

Viết một bình luận